Psychologia codziennych wyborów
Cierpienie czy sukces? A może sposób na osiąganie własnych celów z pomocą psychologa? Niektóre etapy życia bywają przedstawiane jako coś, co trzeba po prostu przeczekać. Ale czy zawsze musimy godzić się na sytuacje, które nam nie odpowiadają? Psycholog i psychoterapeuta Dmytro Lysy opowiada o rozmowie z Anią, a następnie przygląda się temu, jak długotrwałe napięcie i przekonania wyniesione z otoczenia mogą wpływać na nasze wybory.

Rozmowa z Anią. „Trzeba to przetrwać”

Takimi słowami zaczyna się opisana przez autora wizyta u psychologa:

Ania

„Wszyscy mnie dołują, mówią, że trzeba to przetrwać, a potem dopiero zacznie się życie”.

Psycholog

„Kto Panią dołuje i co, ich zdaniem, musi Pani przetrwać?”

Ania

„Rodzice, koleżanki. Mówią, że studia trzeba przetrwać, wycierpieć, że na studiach nie da się odnaleźć, tylko trzeba przejść ten okres, a potem będzie lepiej. A mama mi powiedziała, że jestem popiep...ona, kiedy poprosiłam ją o pomoc, bo porzucił mnie chłopak”.
To trudne doświadczenie pokazuje, jak bardzo słowa bliskich mogą wpływać na poczucie własnej wartości i sposób przeżywania codziennych problemów.

Po co cierpimy i tolerujemy to, co zupełnie nam się nie podoba?

Nie zawsze łatwo odróżnić przejściowe trudności od sytuacji, w której od dawna rezygnujemy z własnych potrzeb. Czasem słyszymy, że po prostu trzeba wytrzymać. Autor przypomina jednak:
„Nikt nie da nam medalu za to, że żyjemy nieszczęśliwie”.
Nie na wszystko mamy wpływ, ale możemy przyglądać się swoim relacjom, reakcjom i możliwościom działania. Gdy trudno to zrobić samodzielnie, pomocna może być konsultacja z psychologiem w Sosnowcu.

Długotrwały stres a zdrowie. Co pokazuje badanie?

W oryginalnym artykule autor przywołuje badanie Association between psychological distress and mortality: individual participant pooled analysis of 10 prospective cohort studies, opublikowane 31 lipca 2012 roku w czasopiśmie BMJ.

Badanie w liczbach

10badań kohortowych
68 222uczestników
8,2 rokuśredni czas obserwacji

Tom C. Russ i współautorzy, BMJ (2012). Zobacz źródłową publikację.

W analizie stwierdzono związek między większym nasileniem dystresu psychicznego a wyższym ryzykiem zgonu w okresie obserwacji. To zależność statystyczna, a nie dowód, że sam stres bezpośrednio powoduje śmierć. Dlatego warto unikać prostych przeliczeń ryzyka dla konkretnej osoby.

Jak przejść od cierpienia do własnych celów?

Autor porównuje pracę nad sobą do trenowania mięśni. Podobnie jak kondycję fizyczną, również umiejętność rozpoznawania własnych potrzeb można stopniowo rozwijać. Pomaga w tym przyglądanie się swoim zainteresowaniom, schematom, mocnym i słabszym stronom oraz celom, które naprawdę są dla nas ważne.
Warto zacząć od prostych pytań: Co mnie obecnie obciąża? Czego potrzebuję? Czy cele, do których dążę, są naprawdę moje?
W opisanej historii Ania, po przeanalizowaniu relacji i uporządkowaniu własnych celów, zrealizowała ważne marzenie w ciągu trzech miesięcy, choć wcześniej przez lata nie mogła tego osiągnąć. To jej indywidualne doświadczenie, a nie obietnica jednakowego tempa zmian dla każdego. Jeśli trudności utrzymują się długo, warto też rozważyć psychoterapię dorosłych.

Najczęstsze pytania o presję i zmianę

Czy trudny etap życia zawsze trzeba przeczekać? Nie zawsze. Nie każdą sytuację da się szybko zmienić, ale warto rozpoznać, co nas obciąża i czy można uzyskać pomoc albo wyznaczyć zdrowsze granice.
Czy psycholog powie mi, jaką decyzję podjąć? Psycholog pomaga przyjrzeć się emocjom, potrzebom i możliwym rozwiązaniom. Nie podejmuje za pacjenta decyzji życiowych.
Jak wygląda pierwsza rozmowa ze specjalistą? To zwykle konsultacja poświęcona Twojej sytuacji i oczekiwaniom. Więcej przeczytasz we wpisie o pierwszej wizycie u psychoterapeuty.

Nie musisz radzić sobie ze wszystkim samodzielnie

Nie chodzi o wybór między cierpieniem a natychmiastowym sukcesem. Ważniejsze jest zrozumienie swojej sytuacji i poszukiwanie możliwości zmiany. Konsultacja psychologiczna może być pierwszym krokiem.

Autor wpisu

Dmytro Lysy

Psycholog i psychoterapeuta Gestalt w KANWIE w Sosnowcu. Kontakt do autora: 734 210 094.